Komiteti Shteteror i Minoriteteve

Ka kaluar më se një vit nga miratim i Vendimit nr 52 i datës  01.12.2011 i Gjykatës Kushtetuese mbi anullimin e termit “kombësi” nga nenet  6/1, 8, 42/2, germa “e” dhe të nenit 58, tërësisht, të ligjit nr.10129, datë 11.05.2009, “Për gjendjen civile”. Me ankesën e gjykatave të rretheve të nxitura nga vetë paria e Këshillit i Lartë i Drejtësisë mbi problematikat që shkaktonte Ligji për Gjendjet Civile, Gjykata Kushtetuese mori vendimin për të anulluar nenet që rregullonin kombësinë nëkëtë ligj.  Po si ndodhi që organi më i lartë i gjyqësorit mori një vendim sipas të gjitha gjasave, në kundërshtim me normat ndërkombetare për mbrojtjen e minoriteteve?!

Duke u nisur nga padia për ndryshimin e kombësisë së personave të interesuar, pranë gjykatave të Sarandës, Përmetit dhe Shkodrës, vihet re që këta persona kontestonin përkatësinë e tyre aktuale kombëtare mazhoritare  të pasqyruar në gjendjen civile dhe shprehnin dëshirën e tyre të determinojnë vetë përkatesine e tyre të ndryshme nga ajo që figuron në gjendjet civile, duke mos marrë parasysh të dhenat, të cilat në bazë të ligjit egzistues,  janë gjeneruar  automatikisht nga lindja. Pas ankesës respektive të gjykatave të rretheve mbi kushtetueshmërinë e neneve të ligjit për gjendjen civile, e cila bazohet në motivin i parandalimit të ndryshimit subjektiv të përkatësisë etnike në dokumentet zyrtare, Gjykata Kushtetuese e Republikës së Shqiperisë  vlerësoi në vendimin e saj numër 52,  si në kundërshtim me Kushtetutën dhe normat ndërkombëtare “ trashëgiminë automatike të kombësisë (përkatësisë etnike)” në dokumentet zyrtare, duke u dhënë të drejtë në mënyrë indirekte kërkesës për ndryshimin e kombësisë .

Pretendimi i gjykatave nacionaliste të dirigjuara nga Këshilli i Lartë i Drejtësisë në krye të të cilit në atë kohë ishte z. Kreshnik Spahiu, Kryetari aktual i Aleancës Kuq e Zi,  se shteti vendos detyrimin ndaj shtetasve të tij pa të drejtë për identifikimin e përkatësisë etnike/kombësisë së tyre në gjendjet civile,  ka për qëllim real eliminimin e çdo mundësie të ndryshimit të kombësisë sipas vullnetit subjektiv të individit. Dhe si argument nxjerrin të njëjtat të drejta dhe liri të njeriut të cilat kërkojnë të shtypin ndaj subjekteve minoritarë,  të cilat konsistojnë në ndalimin e detyrimit e qytetarëve ndaj shtetit për të dhënë  të dhëna mbi përkatësinë etnike.  

Shteti ka të drejtën të identifikojë pjesëtarët e etnive të ndryshme nëpërmjet instrumenteve të cilat mundësojnë një deklarim të lirë të qytetarëve me qëllim hartimin e politikave integruese për to, pa asnjë detyrim, por duke mos mohuar dëshirën e atyre të cilët duan të identifikohen si pjesetarë të një etnie. Pra, në mënyrë fakultative dhe jo denigruese.  Instrumente si Censusi i përgjithshëm i popullsisë dhe banesave, në ndryshim me atë të kryer vitin që sapo lamë pas, nevojitej që dëshirën e deklarimit të perkatësisë etnike  të shtetasve ta përcillnin tek dokumentet zyrtare, të cilat në çdo moment mund të posedoheshin me një kërkesë të thjeshtë ndaj  institucioneve të specializuara për mbajtjen dhe ruajtjen e të dhënave të shtetasve. Instrumenti i dytë duhej të ishte përcaktimi ligjor i së drejtës  së vetëdeklarimit të lirë të shtetasve mbi përkatësinë etnike/kombësinë e tyre  pranë ketyre organeve për rregjistrat civile,  me një kërkesë të thjeshtë.

Gjykatat në fjalë pretendojnë se shteti vendos një detyrim antikushtetues për deklarimin e përkatësisë etnike apo fetare i cili është gjithashtu sipas tyre, në kundërshtim me normat ndërkombëtare të cilat e trajtojne këtë materie. Në këtë rast gjykatat, duke perfshirë dhe atë Kushtetuese në vendimin e saj, harrojnë se neni 20 i Kushtetutës përcakton të drejtën e pjesëtarëve të pakicave kombëtare për të shprehur përkatësinë e tyre.  Pra, është dispozitë pozitive. Kjo nënkupton se  shteti duhet tëkrijojë kushtet dhe instrumentet e siperpërmendura dhe nëpërmjet tyre të garantojë pikërisht këtë liri, të cilat  nuk kanë të bëjnë  aspak me argumentin  e “detyrimit të paligjshëm shtetëror”.  Jane pikërisht këto gjykata me në krye Gjykatën Kushtetuese me vendimin e saj, ato hallka të shtetit shqiptar të cilat, për një kohë shpresojmë të shkurtër, kanë penguar zbatimin e nenit 20 të Kushtetutës.  

Gjykata Kushtetuese nisur nga meraku për “mosdetyrimin e individit nga ana e shtetit për shprehjen e përkatësisë etnike” ka mohuar, me vendimin e saj ndaj të gjitheve shtetasve të Republikës së Shqipërisë, lirinë e të shprehurit të kësaj përkatësie, me heqjen e mundësisë për disponimin nga gjendjet civile të të dhënave mbi kombësinë/përkatësinë etnike.  Gjykata Kushtetuese  duke analizuar nenin 20 të Kushtetutës, i cili parashikon se “personat që u përkasin pakicave kombëtare ushtrojnë në barazi të plotë para ligjit të drejtat dhe liritë e tyre. Ata kanë të drejtë të shprehin lirisht, pa u ndaluar as detyruar,  përkatësinë e tyre etnike, kulturore, fetare e gjuhësore. Ata kanë të drejtë t’i ruajnë e zhvillojnë ato, të mësojnë dhe të mësohen në gjuhën e tyre amtare, si dhe të bashkohen në organizata e shoqata për mbrojtjen e interesave dhe të identitetit të tyre”, gabon kur konstaton se bëhet fjalë për një princip, atë të mosdetyrimit të individit, duke harruar principin e parë dhe kryesor, atë të lirisë së shprehjes së identetit kombëtar. Një liri e tillë nënkupton dhe të drejtën për tu rregjistruar si i tillë, në dokumentet zyrtare. Dhe për këtë nevojitet një akt ligjor i cili, nuk duhet të anullojë çdo mjet juridik të mundshëm për ndryshimin apo egzistencën e kombësisë në rregjistrat publike siç janë rregjistrat e gjendjes civile, por duhet të garantojë të drejtën e individit të deklarojë në çdo kohë në mënyrë të lirë përkatësinë e tij etnike.

Konsideroj nga ana tjetër se, nenet e anulluara kanë qënë në kundërshtim me të drejtat dhe liritë e njeriut, duke përcaktuar gjykatën  si organ kompetent  për ndryshimin e një elementi kaq personal siç është përkatësia etnike. Në vend të ndryshimit të neneve në tërësi për shkak të ashtuquajturit “mosdefinicion i termit kombësi”, Gjykata Kushtetuese duhet të ishte marrë me problematikat e ndryshimit të të dhënave për kombësinë me vendim gjykate.  Siç e dimë, prindi ka të drejtë të vendosë shumë elementë të të drejtes së fëmijës deri në një moshë madhore, gjatë së cilës individi mund të kërkojë ndryshimin e tyre. Njeri nga keto elemente, ashtu si emri dhe mbiemri, duhej të ishte dhe kombësia,ndryshimin e së cilës neni  58 i shfuqizuar  i Ligjit për gjendjet civile e sanksiononte si të detyrueshme nëpërmjet procedurës gjyqësore, duke i shkaktuar individit  siç thotë Gjykata Kushtetuese, vazhdimin e “pamundësisë objektive për tu deklaruar i lirë”, në rastin e mospërputhjes së dëshirës se tij me të dhënat mbi përkatësinë në gjendjet civile.

Nga ana tjetër, vendimi i Gjykatës Kushtetuese konsideron në mënyrë të gabuar  se “kombësia” si koncept i papërkufizuar, në ndryshim nga komponentët e tjerë të gjendjes civile, “nuk krijon një lidhje juridike që përkthehet në të drejta dhe detyra të  ndërsjellta të personit fizik  dhe  shtetit  shqiptar”.  Zbatimi i normave juridike për minoritetet të përcaktuara si nga instrumentet juridike ndërkombëtare si Konventa Kuader per mbrojtjen e pakicave kombëtare, apo ato vendase kundër diskriminimit, apo arsimin , paraqesin lidhjen juridike mes shtetit dhe personit që i përket një pakice kombëtare. Personi në fjalë, nga  aspekti  materialo-juridik, vetëm me anë të dokumentacionit shtetëror mund të përfitojë nga dispozitave ligjore që mbrojne te drejtat e tij, perfshi dhe nenin 20 të Kushtetutës. Në mungesë të këtyre të dhënave, zbatimi i normave pozitive  juridike për mbrojtjen e minoriteteve vihet në pikëpyetje.  Nëse Gjykata konsideron se çdo person mund ti adresohet kësaj gjykate apo institucioneve të tjera,  për shkeljen e nenit 20 të Kushtetutës, pa sjellë në të njëjtën kohë ndonjë dokument zyrtar, i cili të vertetojë përkatësinë e tij kombëtare ndaj një pakice të caktuar, atëherë kjo gjykatë me të vërtetë ka sjellë një vendim historik për interesat e pakicave kombetare. Kjo do të thote që çdo person që lirisht konsideron se i përket një pakice kombëtare mund ti drejtohet institucioneve shtetërore për realizimin e të drejtave që i takojnë për arsimim në gjuhën amtare, përdorimin e gjuhës dhe alfabetit në marrëdhënie me institucionet shtetërore,  përfaqësim në pushtet lokal dhe qëndror, përfaqesim mediatik, trajtim efektivisht të barabartë në punësim, strehim, kujdes mjekësor, ndarjen e fondeve shtetërore për zhvillim etj. etj. pa patur nevojë të tregojë ndonjë dokument mbi përkatësinë  e tij etnike. Nese Gjykata i ka anulluar këto dispozita me qëllimin për të bërë të pamundur realizimin e këtyre të drejtave me qëllimin për të bërë të pamundur objektivisht vërtetimin me dokumenta të përkatësisë etnike të pjesëtarëve të minoriteteve, atëherë kemi të bëjmë me shkelje të Kushtetutës, nenit 18 dhe 20 të saj si dhe normave ndërkombëtare për mbrojtjen e minoriteteve, në të cilat Shqipëria aderon dhe për shkeljen e të cilave Gjykata për të drejtat e njeriut në Strasburg dhe institucionet për monitorimin e arritjes së standarteve të integrimit europian tregojnë tolerancë zero.

Bledar Bashanoviq

Anëtari i Komitetit Shtetëror për Minoritetet

Përfaqësues i minoritetit serbo-malazez

Barazia efektive si koncept personifikon një sërë veprimesh, masash apo kushtesh të krijuara, efektet e të cilave tentojnë të sigurojnë ndjenjën dhe gjendjen e të qënit të barabartë tek persona, me pozitë jo të barabartë shoqërore, ekonomike, sociale, etnike, pavarësisht nga gjendja numerike e tyre. Kjo barazi gjendet mbi nivelin e një barazie të  zakonshme. Një barazi e tillë kondicionohet nga niveli i emancipimit të një shoqërie, kushtet historike, zhvillimi ekonomik, komunikimi mediatik, por do të doja të veçoja ndikimin që ka vullneti politik për krijimin e saj. Një vullnet politik në favor të respektit të barazisë efektive të shtetasve automatikisht do të rezultonte në përmirësim të indikatorëve të cilët tregojnë progresin e shoqërisë dhe shtetit në standartet europiane, duke qënë se një barazi e tillë arrihet me arritjen e standarteve të tilla si kushte të barabarta përfaqësimi ne institucionet e shtetit, në strehim, punësim, shërbime sociale dhe mjekësore, drejtësi, strukturat shtetërore etj.

Në Shqipëri perpiqemi shumë për paraqitjen e barazisë.  Të barabartë paraqiten kategori shoqërore si gratë dhe burrat në proceset e sipërpërmendura, nëpër media, politika shtetërore apo nga opinionistë të ndryshëm. Po ashtu, kategorive si grupe të ndryshme etnike u garantohet nga aktet ligjore dhe nënligjore një barazi me shumicën e popullsisë si në trajtim ashtu dhe në përdorimin e të drejtave që u takojnë. Barazi egziston edhe në këndvështrimin e komuniteteve fetare të ndryshme për sa i përket trajtimit ndaj bashkësive të tyre reprezentative. E njëjta gjë mund të thuhet dhe për grupet e tjera siç janë personat me aftësi të kufizuara, apo ato me prirje të ndryshme seksuale.

Megjithatë një barazi e tillë është e paplotë, shpeshherë krijon kushte për një pabarazi e shkaktuar indirekt. Për sa përket të qënit efektive,  një barazi e tillë po has në pengesa të panumurta, shpeshherë dhe duke përdorur vetë justifikimin e barazisë dhe mosdiskriminimit midis shtetasve.

Mendoj që më shume kjo pabarazi në një shoqëri tranzicioni prek grupet në minorancë numerike, të ndryshme nga pjesa e popullsisë sipas karakteristikave të ndryshme shoqërore, e në veçanti mendoj që objektivisht më të prekurit në këtë grup janë minoritetet  kombëtarë, pra qytetarët me origjinë etnike të ndryshme nga popullsia mazhoritare.

Barazia e minoriteteve me mazhorancën është e garantuar me anë të disa akteve. Në rradhë të parë është Kushtetuta e vendit përkufizon në neni 20 te saj “ ushtrimin nga ana e tyre në barazi të plotë me mazhorancën të të gjithë të drejtave  dhe lirive të tyre”. Konventa Kuadër për mbrojtjen e minoriteteve kombëtare , në nenin 4 të saj përcakton  të drejtën për trajtim të barabartë përballë ligjit dhe nga ligji, dhe kur është e nevojshme ndërmarrjen e masave adekuate, me qëllim arritjen e e barazisë së plotë dhe efektive midis personave që I përkasin mazhorancës. Në fund kjo Konventë përcakton se masat të cilat promovojnë barazinë efektive nuk do të konsiderohen akte diskriminuese, pra ndaj vetë mazhorancës.

Shumëkush mund të bëjë me të drejtë pyetjen se çfarë nuk shkon në gjendjen aktuale dhe zbatimin e akteve të cilat duhej të garantonin pikërisht barazinë efektive të shtetasve pa dallim etnie? Le të shohim pak konfigurimin e minoriteteve në Parlament dhe përfaqësimin e tyre në këtë institucion! Pjesëmarrja e minoritarëve është pothuajse rastësore dhe varet nga dëshira e partive më të mëdha parlamentare për ti përfshirë.  Pra nuk ka asgjë të garantuar. Nëse këto parti të drejtuara nga mazhoranca etnike shqiptare  vendosin të reduktojnë apo të mos përfshijnë në listat e tyre dhe kandidatët minoritarë, atëherë barazia efektive është e pamundur. Nga ana tjetër, përfaqësimi i pamjaftueshëm në gjyqësor ka prodhuar pakënaqësi në radhët e minoriteteve, së pari duke krijuar bindjen se gjyqësori është i paarritshëm në çdo instancë të tij për pjesëtarët e pakicave por edhe duke ndjerë me të drejtë se pikërisht ky gjyqësor po sulmon interesat e tyre. Rasti i futjes se nacionalizmit frenetik në Këshillit të Lartë të Drejtësisë me figurën e Nënkryetarit të këtij institucioni, apo kërkesat e gjykatave të disa  rretheve ku jetojnë minoritetet  për anullimin e dispozitave të Ligjit për Gjendjen Civile lidhur me kombësinë e shtetasve, të finalizuara me vendimin absurd të Gjykatës Kushtetuese e cila anullon këto nene, tregojnë tendencat për heqjen edhe të atyre pak dispozitave të cilat garantojnë atë pak barazi egzistuese. Rasti  gjykimit të Kryetarit të Omonia-s së Korçës Naum Disho dhe të rasteve të tjera të sipërpërmendura, duke mos paragjykuar vendimin, tregojnë se përbërja e trupave gjykuese në të gjitha shkallët është tërësisht e etnisë shqiptare. Duke i shtuar dhe problemet e njohura botërisht që ka gjyqësori shqiptar me korrupsionin dhe lidhjet me krimin , mund të konkludojmë se barazia efektive për minoritetet në drejtësi mungon.

Pjesëmarrja në institucionet e tjera që kanë të bëjnë me çështjet që i takojnë minoriteteve është gjithashtu e mangët. Konstatohet mospjesëmarrje në insitucione si Këshilli i Drejtues i Radios dhe Televizionit Shqiptar, Komisionin Qëndror të Zgjedhjeve, Avokatin e Popullit, Komisionerin kundër Diskriminimit, Këshillin e Lartë të Drejtësisë, të gjitha zyrat që merren me problematikat e tyre në Ministrinë e Kulturës, Arsimit apo atë të Jashtme etj. Përveç Komitetit Shtetëror për Minoritetet i cili ka në përbërje nga një anëtar nga çdo minoritetet dhe i cili ka vetëm rol konsultativ, në të gjitha këto institucione, vendimet dhe politikat për minoritetet merren nga pjesëtarë që i takojnë mazhorancës ose të caktuar nga mazhoranca.

Në të vërtetë barazia efektive në trajtimit e minoriteteve ka si domosdoshmëri detajimin dhe shtjellimin nëpërmjet akteve të tjera ligjore dhe nënligjore të Kushtetutës dhe akteve të tjera të adoptuara ndërkombëtare,  të cilat përbëjnë vetëm kornizën e një tabloje ligjore të plotë.  Garanci të plota ligjore nëpëmjet një ligji specifik për minoritetet duhen dhënë në mënyrë që kushtet specifike të trajtimit të minoriteteve të krijohen në frymën e barazisë efektive. Dispozita pozitive apo standarte të ashtuquajturit “ diskriminim pozitiv” të minoriteteve duhet të parashikohen në reformën në drejtësi dhe reformën zgjedhore.   Legjislacioni aktual mbi minoritetet ka nevojë për rishikim, rifreskim dhe përqasje strategjike për të ardhmen në favor të minoriteteve. Por mbi të gjitha, zbatimi i ndërgjegjshëm i tij dhe me vullnetin politik e duhur për arritjen e standarteve europiane të barazisë efektive midis mazhorancës dhe minoriteteve, do të na afronte me Europën por dhe do të kontribuonte në demokratizimin e metëjshëm të shoqërisë shqiptare.

Bledar Bashanoviq

Anëtar i Komitetit Shtetëror për  Minoritetet

Përfaqësues i minoritetit serbo-malazez

Kriza ekonomike po ulet ngadalë këmbëkryq në fatet e shumë njerëzve, firmave, ekonomisë së Shqipërisë dhe të shteteve të Ballkanit.  Por çfarë po kërcënon më tepër jetët njerëzore janë efektet e krizës,pasojat e së cilës në vetvete nuk janë vetëm ekonomike. Ajo grumbullon zemërim social, sensibilizim të trishtueshëm mediatik nëpërmjet kronikash të zeza vrasjesh, kanosjesh, vjedhjesh apo dhe incidentesh ndëretnike . Por nuk ndalet aspak këtu. Ajo po nxit nacionalizmin manipulativ politik  drejtuar masave mazhoritare mbi të ashtuquajturin” kërcënim” që po i kanoset interesave shtetërore dhe kombëtare nga shtetet fqinje, domosdoshmerisht duke goditur dhe pakicat me origjinë nga keto shtete, të cilat po tentojnë të integrohen me të gjitha të drejtat dhe liritë që u takojnë në barazi me mazhorancën shqiptare. Dhe kjo në një kohë kur të gjitha përpjekjet e shoqërisë shqiptare janë drejtuar nga realizimi i objektivave për integrimet europiane të mishëruara në standartet e mirëpërcaktuara nga instrumente të institucioneve po europiane, por edhe në angazhimet e vetë shtetit shqiptar për të ndërtuar një shtet të së drejtës  ku të respektohen dhe të drejtat e minoriteteve.

Forcat  “nacionaliste”, herë të kamufluara nën petkun e drejtësisë dhe herë të armatosura me urrejtje ndaj mundësisë së realizimit të të drejtave  të garantuara nga Kushtetuta, po atakojnë me plot sukses vete të drejtat dhe liritë që u takojnë  minoriteteve,  individët minoritarë të cilët kryejnë përfaqësimin e interesave të minoriteteve në vend, arritjet modeste në fushën e mbrojtjes së minoriteteve, shtetet amë të tyre, ku të munden e si të munden, me qëllimin e përftimit të një cope të vogël të tortës elektorale.  Heqja e kombësisë nga rregjistrat e gjendjes civile si definicion antikushtetues, advokimi kundër dhe nderhyrja me dispozita denigruese në vete përmbajtjen e ligjit jetik për Censusin e popullsisë dhe banesave, pasqyrimi mediatik artificial dhe plotësisht i rremë i lajmeve mbi “ uzurpimin” e ekonomisë shqiptare dhe shitjen e interesave kombëtare, nuk bëjnë asgjë tjetër veçse po rrisin ndjenjën e urrejtjes nacionale ndaj atyre që janë të pranishëm në realitetin shqiptar , minoriteteve.

Strukturat shtetërore apo dhe përfaqësuesit e shoqërisë civile kanë detyrë morale por edhe ligjore të ndalojnë në gjenezë çdo veprim të subjekteve të ndryshëm që prishin principet e koegzistencës midis popullsisë mazhoritare dhe minoriteteve dhe nxisin urrejtjen  etnike në  Shqipëri.  Vetë Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë përbën garancinë kryesore ligjore, e cila në nenin 3 të saj përcakton si bazë të shtetit, ndër te tjera dhe “ bashkëjetesën dhe mirëkuptimin e shqiptarëve me pakicat” duke përcaktuar dhe si detyrim “ respektimin dhe mbrojtjen e këtyre vlerave”. Nga ana tjetër, Shqipëria ka neshkruar dhe ratifikuar pa asnjë rezervë Konventën Kuadër të Këshillit të Europës “Për Mbrojtjen e Minoriteteve Kombëtare” , e cila është pjesë e kuadrit ligjor shqiptar. Kjo Konventë përcakton në nenin 6 të saj detyrimin e shtetit të  inkurajojë shpirtin e tolerancës dhe dialogun ndërkulturor dhe të marrë masa efektive për të promovuar respektin e ndërsjelltë, mirëkuptimin dhe bashkëpunimin midis pakicave dhe mazhorancës. Kodi Penal i Republikës së Shqipërisë në nenin 265 të tij përcakton si vepër penale “ nxitjen e urrejtjes dhe grindjeve raciale dhe kombëtare si dhe shkrimeve me përmbajtje të tillë”.

Por kjo nuk po ndodh përballë fenomenit të publikimit të retorikave ultra nacionaliste të Aleancës Kuq e Zi ndaj serbëve dhe grekëve, minoriteteve të njohura në Shqipëri, dhe etiketimit të tyre si “uzurpues të ekonomisë, jetës publike apo fetare të vendit”. Nxitja e ndjenjave të urrejtjes ndaj këtyre popujve, dalëngadalë po fillon të afektojë jetën e personave të cilët i përkasin minoriteteve, duke lindur tek ata ndjenjën e pasigurisë në realizimin  e të drejtave të tyre. Thirrjet për një Shqipëri vetëm të shqiptarëve po përmbajnë gjithnjë e më tepër qëllimin dhe thirrjen për eliminimin nga konfigurimi demografik i Shqipërisë të pjesëtarëve të minoriteteve.

Strukturat shtetërore duhet të tregojnë se janë pjesët e duhura të një shteti ligjor i cili funksionon duke mbrojtur shtresat e pambrojtura dhe të margjinalizuara dhe vlerat europiane  me të cilat populli  shqiptar  krenohet. Këto institucione duhet të marrin masat e duhura që forca të tilla politike të përjashtohen nga jeta publike e vendit. Keto struktura politike, të cilat po dëmtojnë “ bazat e shtetit “, nuk duhet të legjitimohen nepërmjet formalizimit ligjor por duhet të marrin të gjitha pergjegjësitë ligjore për mosrespektimin e rendit juridik dhe shkeljen e sigurisë kombëtare. Kjo duhet të jetë pergjigja ndaj të gjitha tendencave të cilat kanë për qëllim thyerjen e paqes sociale dhe nxitjen e urrejtjes kombëtare nepërmjet thirrjeve nacionaliste për ngritjen  kombëtare për shkak të “ kercënimit që po i vjen mazhorancës nga minoritetet” duke sekuritizuar kështu çështje dhe rreziqe inegzistente.

Me ftese te Ministrit te per te Drejtat e Njeriut dhe Pakicave, administraten shteterore dhe veteadministrimin lokal te Republikes se Serbise z. Milan Markoviq , delegacioni i Komitetit Shteteror per Minoritetet kreu nje vizite zyrtare dyditore me date 29 dhe 30.03.2012 ne Beograd.  Delegacioni kryesohej nga Kryetarja e Komitetit znj. Konstantina Bezhani si dhe nga anetari i Komitetit perfaqesues i pakices serbo-malazeze z. Bledar Bashanoviq.

Delegacioni u prit me dt. 29.03.2012 nga Keshilltari i Presidentit te Republikes se Serbise z. Mllagjan Gjorgjeviq ne seline e Presidences. Ne kete takim u diskutua ne lidhje me aspekte te bashkepunimit institucional, perspektiven e marredhenieve shteterore dypaleshe  ne te mire te proceseve integruese ne rajon dhe permiresimit te trajtimit te pakicave kombetare. Nje vemendje e vecante iu kushtua dhe prezantimit te kuadrit ligjor te te dyja vendeve per mbrojtjen e minoriteteve si dhe punes se tanishme qe Komiteti ka bere ne kete drejtim.

Me dt. 30.03.2012 Delegacioni nga Shqiperia u prit nga Ministri per te Drejtat e Njeriut dhe Pakicave, administraten shteterore dhe veteadministrimin lokal  z. Milan Markoviq.  Z. Markoviq prezantoi disa detaje te  funksionimit te kuadrit ligjor per mbrojtjen e te drejtave te njeriut dhe minoriteteve ne Republiken e Serbise, ne vecanti mbi detajet e Ligjit per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te pakicave kombetare, Ligjit per organizimin e funksionimin e Keshillave Kombetare te pakicave kombetare si dhe zbatimin ne praktike te Kartes Rajonale per gjuhet rajonale dhe minoritare. Nje vemendje e vecante iu kushtua trajtimit te pakices kombetare shqiptare ne Serbi, arsimimit ne gjuhen amtare dhe perdorimit te gjuhes shqipe, fondeve te cilat cdo vit akorodohen ne kuader te Grupit Koordinativ per Jugun e Serbise dhe ne rang Republike, masat per integrimin ne jeten publike, legjislacionin zgjedhor etj. Ne takim Ministri shprehu deshiren qe ne nje ardhme te afert te mundesohet arritja e nje marreveshje ndershteterore per mbrojtjen e pakicave kombetare, si nje instrument ne dobi te bashkepunimit rajonal ne fushen e mbrojtjes se minoriteteve.  Perfaqesuesit e Komitetit nga ana e tyre vleresuan si te domosdoshem bashkepunimin institucional midis dy institucioneve ne shkembimin e eksperiencave dhe praktikave me te mira ne interes te pakicave kombetare ne te dy vendet. Ata informuan homologet e tyre se gjate vitit 2012 Komiteti planifikon pergatitjen e draftit te Ligjit specifik per mbrojtjen e minoriteteve si dhe propozimet e nevojshme per neshkrimin e Kartes per gjuhet rajonale dhe minoritare te Keshillit te Europes.

Delegacioni nga Shqiperia u pati takime me Sekretarin e Shtetit ne Ministrine  e Fese dhe Diaspores se Republikes se Serbise, z. Miodrag Jakshiq dhe keshilltari i Ministrit z. Simon Gjuretiq. Ne kete takim u bisedua dhe per gjendjen e pakices kombetare serbo-malazeze ne Shqiperi, per mundesimin ne te ardhmen te futjes ne shkolla te mesimit te gjuhes serbe ne shkollat publike ne zonat ku ka nje numer te konsiderueshem te pjesetareve te kesaj pakice. Nga ana tjeter, u theksua nevoja e ngritjes se nivelit te bashkepunimit nderinstitucional per zgjidhjen e problemeve te pakices serbo-malazeze.
Gjate te njejtes dite, degacioni u prit ne Ministrine e Puneve te Jashtme te Republikes se Serbise nga sekretari i shtetit prane kesaj ministrie z. Ivan Mrkiq. Pasi beri nje rezyme te rezultateve te arritura ne permiresimin e marredhenieve diplomatike me vizitat e zyrtareve nga Republika e Shqiperise, ai theksoi se eshte interes dhe deshira e sinqerte per marredhenie sa me te ngushta me Republiken e Shqiperise ne te gjitha fushat, duke perfshire dhe marredheniet per rregullimin reciprok te ceshtjeve qe kane te bejne me minoritetet respektive. Nga ana e saj, znj. Konstantina Bezhani solli ne vemendje perpjekjet e Komitetit per te ndertuar nje kornize ligjore bashkekohore per mbrojtjen e minoriteteve ne Republiken e Shqiperise, rritjen e perfaqesimit te tyre ne jeten publike, sensibilizimin per nenshkrimin dhe ratifikimin e Kartes se gjuheve rajonale dhe minoritare, dhe lidhur me kete dhe  rendesine e studimit te praktikave me te mira nga vendet e rajonit per minoritetet por edhe nxitjen e marredhenieve kulturore, ekonomike dhe ne fusha te tjera.
Delegacioni pati takim ne Ministrine e Arsimit te Republikes se Serbise me znj. Vesna Fila, ndihmese e Ministrit te Arsimit, me te cilen shkembyen informacione ne lidhje me trajtimin e minoriteteve respektive ne fushen e arsimit ne gjuhen e minoriteteve. Nga ana e saj ajo  rendiditi si arritje te rendesishme hapjen e fakultetit ekonomik ne Bujanovc ne gjuhen shqipe, marrjen dhe pershtatjen e teksteve nga Shqiperia per nxenesit shqiptare ne Serbi por dhe funksionimin   dhe rolin e Keshillit Kombetar te shqiptareve ne hartimin e teksteve apo organizimin e shkollimit ne gjuhen shqipe per nxenesit e minoritetit shqiptar ne Serbi.  Nga ana jone, znj. Bezhani theksoi hapat qe po merren ne permiresimin e legjislacionit per minoritetet ne Shqiperi, propozimet e Komitetit ne kuader te hartimit te draftit te Ligjit per Arsimin Parauniversitar si dhe per nenshkrimin e Kartes per gjuhet rajonale dhe minoritare te Keshillit te Europes me qellim arritjen e standarteve europiane ne kete fushe.
Ne fund delegazioni nga Shqiperia pati nje takim me perfaqesues te Ministrise se Kultures dhe Shoqerise se Informacionit te Republikes se Serbise. Ne kete takim u diskutua ne lidhje me projektet e kultures te minoriteteve qe financohen nga Ministria e Kultures dhe per ruajtjen e trashegimise kulturore nepermjet konkurseve te posacme drejtuar organizatave te minoriteteve apo dhe vete Keshillave Kombetare te Minoriteteve si dhe projektet e organizatave te cilat merren me mbrojtjen e identitetit kulturor te minoritetit serbo-malazez ne Shqiperi te cilat marrin mbeshtetjen e kesaj Ministrie.  Nga ana e Komitetit u permend plani per ngritjen e nje fondi te posacem per financimin e projektit te kultures se minoriteteve , i cili do te jete i perfshire ne draftin e ligjit qe do te pergatitet per mbrojtjen e te drejtave dhe lirive te minoriteteve.